İş Gücü & Hizmet
3 optimizasyon problemi
Haftalık Çalışan Örüntülerini Nasıl Kursam — Talep Karşılansın, Dinlenme + Mesai + Adillik Birlikte Tutsun?
7 gün 24 saat hizmet veren bir operasyonun (perakende zinciri çağrı merkezi, otel resepsiyon, güvenlik, hastane temizliği) İK veya operasyon müdürü, 100-500 çalışan için tek tek vardiya değil **haftalık örüntü** atar: kim hangi günlerde, hangi vardiyada (sabah/öğle/gece), hangi izin dağılımıyla çalışır — talep tepe saatlerde karşılansın, hafta-sonu ve gece yükü kimseye fazla binmesin. Sezgisel plan iki uçtan birinden kazıyor: tepe saatte eksik personel (kasa kuyruğu, kayıp satış, terkedilme oranı) veya ölü saatte fazla personel (saatlik 80-200 TRY işçilik, 100 kişilik operasyonda aylık 30-60K TRY israf). Üstüne sözleşme aşımı (haftalık 45 saat tavanı, 5 ardışık gün, aylık 7-10 gece sınırı) bordro cezası ve iş hukuku riski doğurur; adillik metriği yazılı olmadığında turnover %40-80'e çıkar ve her yeni işe alımın eğitim maliyeti 8-30K TRY. 200 çalışanlık operasyonda yıllık işçilik 30-80M TRY mertebesinde; %10 iyileşme 3-8M TRY/yıl tasarruf demektir.
Hangi Teknisyeni Hangi Müşteriye, Hangi Saatte Yollasam?
5-50 saha teknisyeni çalıştıran bir klima servisi, asansör bakım firması, beyaz eşya servisi, internet teknisyeni sağlayıcısı veya tarımsal makine servisinde — her sabah günlük talep listesi ile karşılaşılır: 30-150 müşteri ya planlı periyodik bakım, ya arıza tamiri, ya kurulum istiyor. Karar verilmesi gereken: hangi teknisyen, hangi müşteriye, hangi sırada, hangi saatte gidecek. Eş zamanlı tutulması gereken kısıtlar: müşteri zaman penceresi (sabah / öğlen / belirli saat aralığı), teknisyen yeteneği (klima A markası, asansör tipi, internet altyapısı), seyahat süresi (şehir içi 20-90 dakika), yedek parça araçtaki stok, acil iş önceliği. Manuel atama 10-15 teknisyen için makul; üzerinde dispatch ekibi günde 2-4 saat telefon zinciriyle ayarlama yapıyor — randevu kayması, müşteri memnuniyetsizliği ve teknisyen boş bekleme yaygın.
n Görev + n Kişi/Makina — Kimi Neye Atasam ki Toplam Maliyet veya Süre Minimum Olsun?
Hafta başında 'kimi hangi işe vereyim' sorusuyla başlayan hizmet KOBİ'leri içindir: 5-30 mühendisli proje bürosu, haftalık 20-80 dosya dağıtan hukuk bürosu, 10-50 saha teknisyenli tesis yönetimi firması veya cerrah/vaka eşleştiren bir hastane gibi. Her kişi-iş çiftinin maliyeti farklıdır çünkü yetenek, süre, ulaşım mesafesi ve kişinin tercihleri karışır; sezgisel 'en iyi adam en zor işe' kuralı bu farkları görmez. Yanlış eşleştirme; mesai aşımı, geç teslimat ve müşteri şikâyeti olarak hafta sonu hesabına yansır. Sistematik bir eşleştirme aynı ekibin toplam maliyet veya süresini tipik olarak %15-30 daha aşağıya çeker.