Sağlık
4 optimizasyon problemi
Hangi Ameliyatı Hangi Odaya, Hangi Saatte Alsam?
20-80 yataklı bir özel hastane, günübirlik cerrahi merkezi veya 3-8 ameliyathane odası olan klinik için haftalık cerrahi vaka çizelgeleme problemi. Her hafta 40-200 ameliyat planlanması gerekiyor; her vakanın tahmini süresi (45 dakikadan 6 saate), gerekli cerrah ve hemşire ekibi, anestezi türü, sarf malzemesi ve hastanın yatış-yataktan kalkış süresi farklı. Karar verilmesi gereken: hangi vaka, hangi gün, hangi odada, hangi sıra ile, hangi ekipte. Oda doluluğunu artırırken cerrahların serbest günlerini, hastanın bekleme süresini ve acil vaka için ayrılan esneklik payını birlikte tutmak zor. Manuel planlama 20-30 vaka/hafta için makul; üzerinde haftada 4-8 saat yöneticinin zamanını alır, ameliyat ertelemesi ve gece nöbetinde fazla mesai artar.
Hangi Hastayı Hangi Servise Hangi Yatağa, Taburcuyu Ne Zaman Tetiklesem?
50-500 yataklı, 6-15 servisli özel hastane veya kliniği işleten yönetim için (kardiyoloji, dahiliye, pediatri, yoğun bakım, onkoloji karışımı). Her gün iki iç içe karar verilmelidir: gelen hasta hangi servise hangi yatağa hangi saatte yatırılır, ve yatan hastalar için taburcu kararı kaç saat önce tetiklenir. Bir servis dolduğunda hasta acil serviste saatlerce bekler veya yanlış servise yerleştirilir, bu da yatış süresini uzatır ve klinik riski artırır. Yatak doluluğu manuel takip edilince acil-elektif çakışması ve hafta sonu tıkanıklığı kaçınılmaz olur.
Hemşire Vardiyalarını Aylık Olarak Nasıl Yerleştireyim — Tükenmişlik, Tercih, Yetkinlik Birlikte Tutsun?
50-300 hemşireli özel hastanede 7×24 çalışan servislerin (yoğun bakım, cerrahi, acil, dahiliye, doğumhane) aylık vardiya tablosunu hazırlayan baş hemşire için sayfa. Her vardiyada yeterli sayıda hemşire ve en az bir kıdemli yetkin olmalı, ardışık gece sayısı sınırlı, vardiyalar arasında en az 11 saat dinlenme şart, hemşire izin ve gün tercihleri tutulmalı, gece nöbeti dağılımı adil olmalı — hepsi aynı anda. Manuel planlama 50 hemşireyi aşınca baş hemşire ayda 30-60 saatini çizelgeyle harcar ve yine her ay 'kim daha az çalıştı' tartışması açılır. Adaletsiz vardiya alan hemşire 2-3 kat daha sık ayrılır; replacement maliyeti hemşire başına 50-150K TRY.
Polikliniğin Randevularını Nasıl Yerleştireyim — Hasta Bekleme ve Doktor Boş-Zaman Birlikte Tutsun?
Günde 100-800 randevu alan 5-20 doktorlu özel klinik veya hastane polikliniği yöneticisi için sayfa. İki bağlı karar: randevu aralığı kaç dakika olacak (15 mi 20 mi, herkese aynı mı), gelmeyen hasta (no-show) beklentisiyle bazı slotlara iki kişi vermek mi gerekiyor? Yanlış tasarım üç şeyi birden tetikler: hasta 40-90 dakika bekler ve şikayet hattı dolar, doktor öğleden sonra 1-2 saat boş kalır ya da tam tersi 20:00'ı bulur, no-show oranı %20-30 olunca kapasite eriyip gider. Sabit 15 dakikalık şablon kâğıt üzerinde düzgün görünür, ama görüşme süreleri 5 ile 25 dakika arasında değişince öğleden sonra kuyruk hep dağılır.