AHP (Analitik Hiyerarşi Süreci)

AHP, Thomas L. Saaty (1980, 'The Analytic Hierarchy Process', McGraw-Hill) tarafından geliştirilen, karar problemini hiyerarşik bir yapıda (amaç → ana kriterler → alt-kriterler → alternatifler) modelleyen çok-kriterli karar verme yöntemidir. Yöntemin mekaniği: her seviyede karar verici elemanları çiftler hâlinde karşılaştırır ve göreli üstünlüğü Saaty'nin 1-9 sözel-sayısal ölçeğinde (1 eşit, 3 hafif daha önemli, 5 belirgin, 7 çok belirgin, 9 mutlak üstün) puanlar. Elde edilen n×n karşılaştırma matrisinin baskın özvektörü normalize edildiğinde kriter ağırlıkları çıkar; baskın özdeğer λ_max ise tutarlılık göstergesidir. Tutarlılık İndeksi CI=(λ_max-n)/(n-1) ve Tutarlılık Oranı CR=CI/RI (RI rasgele tutarlılık tablosu) hesaplanır; CR<0.10 yargı seti kabul edilir, üstünde yargılar gözden geçirilmelidir. Eleştirilen yönü 'rank reversal' — yeni bir alternatif eklendiğinde mevcut sıralamanın değişebilmesi (Belton ve Gear 1983). Bu zayıflık Saaty'nin ANP (Analytic Network Process) uzantısı ve ideal-mod normalizasyonu ile hafifletilir. Pratikte tedarikçi seçimi (Weber ve diğerleri 1991), proje önceliklendirme, yer seçimi ve personel değerlendirme bağlamlarında baskındır. Karmaşıklık sınıfı: polinom (özvektör hesaplama).