Darboğaz

Darboğaz (bottleneck), bir üretim/hizmet sisteminin toplam çıktısını belirleyen, talebe karşılık kapasitesi en yetersiz kalan ya da kuyruğu büyüyen kaynak veya süreç adımıdır. Operasyonel olarak iki gösterge ile teşhis edilir: önündeki kuyruk uzunluğunun büyümesi ve doluluk oranının %85'in üzerine çıkması. Little Yasası (Little 1961) L = λW ile darboğaz öncesinde stok birikimi ve geçiş süresinin uzaması analitik olarak gösterilir. Goldratt'ın Kısıtlar Teorisi (Goldratt 1984) darboğazın merkezi rolünü çerçeveler — sistem çıktısı = darboğaz hızıdır; darboğaz olmayan istasyona yapılan iyileştirme yarı-mamul birikiminden başka bir şey üretmez. Hopp ve Spearman (1996) 'Factory Physics' eserinde darboğaz oranı, kritik WIP ve raw process time arasındaki ilişkiyi formel olarak verir. Pratikte darboğaz statik değildir: ürün karması veya talep deseni değişince başka bir istasyon darboğaz olabilir; bu yüzden TOC döngüsünde her iyileştirme sonrası yeni darboğaz aranır. Yöneylem araştırması açısından bir LP modelinin gölge fiyatı en yüksek olan kısıtı darboğaza karşılık gelir; #001 job-shop scheduling makespan optimizasyonu doğrudan darboğaz tezgâhın yükünü dengelemeye odaklanır.