Sözlük · approach
Raf-Ömrü Kısa Ürünler için Dinamik Fiyatlama
Ürünün değerinin zamanla azaldığı (taze gıda, moda, yeni-jenerasyon elektronik, otel odası / uçak koltuğu) ve fiyatın buna göre uyarlanması gereken — monoton-düşen ya da up-down — geniş OR fiyatlama problem sınıfı.
Dynamic Pricing for PerishablesBozulabilir Ürün Dinamik FiyatlamaZamanla-Değer-Düşen Fiyatlama
Raf-Ömrü Kısa Ürünler için Dinamik Fiyatlama (Dynamic Pricing for Perishables), bir ürünün değerinin zamanla azaldığı ve fiyat trajektörisinin buna göre uyarlanması gereken operasyon araştırması fiyatlama problem sınıfıdır. Sınıf taze gıdayı (raf-ömrü tüketildiğinde değer kaybı), modayı (sezon penceresi kapanınca değer kaybı), elektroniği (yeni-jenerasyon çıkışı), otel odasını ya da uçak koltuğunu (geliş ya da kalkış anında değer sıfırlanır) kapsar. Trajektöri monoton-düşen olabilir (Markdown Pricing — Smith-Achabal 1998; Bitran-Mondschein 1997) — ürün stoklu ve sezon kapanıyor; ya da up-down dinamik olabilir (Revenue Management — Talluri-van Ryzin 2004) — kapasite sabit ve ürün zaman-bağlı bir olayda 'bozulur'. Yöntemler: deterministic ve stokastik dinamik programlama, multi-product MIP, modern Bayesian learning + Thompson sampling (online perakende). Kanonik referans kitap: Talluri ve van Ryzin (2004) *The Theory and Practice of Revenue Management*; ünlü hızlı-moda uygulaması: Caro ve Gallien (2012) *Operations Research*. Tipik kısıtlar: monoton-düşüş (markdown için), negatif-olmayan fiyat (her ikisi için), maksimum indirim cap (marka-imaj için), kapasite (RM için), stokastik talep. Sınıf, satış öncesi tek-dönem sipariş miktarının verildiği ve fiyatın sabit tutulduğu newsvendor-tipi statik fiyatlama kararlarından farklıdır.
Örnek
Bir e-ticaret moda perakendecisi, 800 SKU sonbahar koleksiyonu üzerinde 12 hafta boyunca Thompson sampling ile Bayesian dynamic pricing uygular; haftalık Bayesian güncellemeleri + %50 maksimum indirim cap'i kâr-marjını %9 artırdı, dead-stock'u %28 azalttı (önceki haftalık-sabit-adımlı kurala kıyasla).