İlk Geçiş Verimi (FPY)

İlk Geçiş Verimi (First-Pass Yield, FPY), bir üretim sürecinde başlatılan parçalardan rework veya tamir görmeden ilk seferde kalite kontrolünü geçen parçaların yüzdesidir. Formül: FPY = (giriş - hatalı - rework - tamir) / giriş. Tek bir istasyon için tanımlanabilir; ancak çok-istasyonlu sistemlerde her istasyonun FPY'si ayrı hesaplanır ve çarpılarak Rolled Throughput Yield (RTY) elde edilir: RTY = FPY₁ × FPY₂ × ... × FPYₙ. Bu çarpım kuralı kritiktir: her istasyon %95 FPY çalışsa bile 10 istasyonlu hatta RTY = 0,95¹⁰ ≈ 0,60, yani sistemin %40'ı geri-dönüş trafiğine takılır. FPY, rework maliyeti, throughput kaybı, müşteri şikayeti ve gizli kapasite kaybı için tek seferde özetleyici bir KPI'dır; six sigma metodolojisinin ana ölçütlerinden biridir. KOBİ bağlamında FPY iyileştirme çoğunlukla en yüksek ROI'yi sunan eylem alanıdır çünkü her rework çift maliyet getirir (kaybedilen kapasite + tamir maliyeti). FPY'yi düşüren kök nedenler: kalibrasyonsuz ekipman, eğitimsiz operatör, hatalı hammadde, tasarım toleransının üretim toleransına uygunsuzluğu (Cp/Cpk düşük). #043 montaj hattı dengeleme, #001 job-shop scheduling, #028 quality control problem'inin operasyonel sonucudur. Six sigma'da DPMO (defect per million opportunities) ile birleşir: %99,9966 FPY ≈ 3,4 DPMO. Referans: Juran 'Juran's Quality Handbook' (1951, sonraki baskılar); Pyzdek ve Keller 'The Six Sigma Handbook' (2003); Crosby 'Quality Is Free' (1979).