Sözlük · approach
Frequency Setting
Bir toplu taşıma hattının zaman dilimi başına ne sıklıkta servis edileceğine (örneğin 6, 10, 20 dakikada bir otobüs) karar veren operasyonel alt problem; talep profili, mevcut filo ve hedef servis kalitesi altında.
Sıklık BelirlemeFrequency Setting ProblemFSPSefer Sıklığı BelirlemeOtobüs Sıklık Planlaması
Frequency Setting Problem (FSP), toplu taşıma planlama hiyerarşisinin operasyonel alt problemidir: her hatta zaman dilimi başına (peak-saat 07:00-09:00, gündüz, akşam peak, akşam, gece) ne sıklıkta otobüs gönderileceği — örneğin 6 dakikada bir, 10 dakikada bir, 20 dakikada bir — belirlenir; zaman dilimi başına talep profili (OD matrisi, yolcu yük faktörü), mevcut filo (toplam otobüs sayısı + bakım pencereleri) ve hedef servis kalitesi (yolcu bekleme süresi, yük faktörü tavanı) kısıtları altında. Çözüm yaklaşımları: **analitik** — Poisson yolcu varış varsayımıyla ortalama bekleme = 1/(2×frekans) (square-root law / küresel bekleme formülü), sıklık talep yoğunluğunun karekökü ile orantılı; **MIP** — hat × zaman dilimi × sıklık değişkenleriyle çok-amaçlı optimizasyon (yolcu bekleme + işletme maliyeti). Kanonik referans Ceder ve Wilson (1986); ders kitabı Ceder (2007); periyodik bağlantı Schöbel (2012); modern tarama Ibarra-Rojas-Delgado-Giesen-Munoz (2015). Transit network design üstündeki katmandır; sonraki katmanlar timetabling ve vehicle scheduling.
Örnek
Bir büyükşehir 80 otobüs hattı işletiyor; FSP çözümü peak'te ortalama sıklığı 12 dakikadan 8 dakikaya çekiyor, off-peak'te 25 dakikadan 18 dakikaya yumuşatıyor; yolcu bekleme süresi ortalama %25 düşüyor, işletme maliyeti %5 artıyor — Pareto karar kuruluna sunuldu.