Skip to content
Opt Dir

Sözlük · method

Genetik Algoritma

Doğal seçilim ve genetik aktarım benzetimiyle çalışan, çözüm popülasyonunu seçim, çaprazlama (crossover) ve mutasyon operatörleriyle iteratif olarak evrimleştiren popülasyon-tabanlı metaheuristik.

Genetic AlgorithmGAEvrimsel AlgoritmaEvolutionary AlgorithmPopulation-Based Metaheuristic
Genetik algoritma, Holland (1975) tarafından önerilen ve Goldberg (1989) tarafından geniş kitleye yayılan popülasyon-tabanlı bir metaheuristiktir. Algoritma birden çok aday çözümü (birey) eş zamanlı tutar; her birey kromozom olarak kodlanır (ikili, tamsayı, permütasyon veya gerçek-değerli). Her iterasyonda üç temel operatör uygulanır: seçim (selection — rulet tekerleği, turnuva veya rank-tabanlı), çaprazlama (crossover — tek-nokta, çok-nokta, uniform, PMX veya OX permütasyon-için), ve mutasyon (bit-flip, swap, inversiyon). Uygunluk fonksiyonu (fitness) amaç fonksiyonundan türetilir ve seçim baskısını yönlendirir. Elitizm en iyi bireyleri korur; çeşitlilik koruma mekanizmaları (niching, crowding) erken yakınsamayı engeller. Yakınsama teorisi schema theorem (Holland 1975) üzerine kuruludur ancak No Free Lunch (Wolpert ve Macready 1997) hiçbir metaheuristiğin her problem üzerinde üstün olmadığını söyler. Çok amaçlı uzantı NSGA-II (Deb Pratap Agarwal Meyarivan 2002) Pareto-cephesi yaklaştırma için endüstri standardıdır. Permütasyon problemlerinde (TSP, scheduling) özel operatörler gerekir. Genetik algoritma global optimum garantisi vermez; iyi çözümleri makul sürede üretir ve karma tamsayı, kombinatoryal, siyah-kutu problemlerde tercih edilir. Referanslar: Goldberg (1989), Eiben ve Smith (2015).
Örnek

30 işli bir mobilya atölyesi, 6 makine üzerinde tamamlanma süresini (makespan) minimize eden iş sırasını arıyor. Tam sayı programlama büyük örnek için saatler sürer; popülasyonu 80 birey olan genetik algoritma permütasyon kodlama, OX çaprazlama ve swap mutasyon ile 200 nesilde 14 dakikada başlangıç sıralamasına göre %22 daha kısa makespan üretir. Sonuç optimum olmayabilir ama atölye yöneticisi için günlük çizelgeleme açısından yeterince iyi ve uygulanabilir.

Esc Kapat