Skip to content
Opt Dir

Sözlük · approach

Tamsayı Programlama (IP)

Tüm karar değişkenlerinin tamsayı değerlerle sınırlandığı doğrusal optimizasyon problemi sınıfı; MILP'nin sürekli değişken içermeyen alt-sınıfı, NP-hard.

Integer ProgrammingTamsayi ProgramlamaIPPure Integer ProgrammingTam Sayili Optimizasyon
Tamsayı programlama (pure IP), min c^T x s.t. Ax ≤ b, x ∈ Z^n_+ kanonik formundaki problem sınıfıdır; tüm karar değişkenleri tamsayıdır. Özel hâli 0-1 (binary) IP — x ∈ {0,1}^n — sırt çantası, atama, küme kapsama, küme bölümleme, gezgin satıcı (TSP), eşleme ve grafik renklendirme gibi kombinatoryal optimizasyon problemlerinin doğal formülasyonudur. Karmaşıklık: pure IP, Karp'ın (1972) 21 NP-tam problem listesinde 0-1 IP olarak yer alır; Lenstra (1983) sabit boyutta IP'nin polinom zamanda çözülebileceğini gösterdi (boyut girdi olarak alındığında pratik değil). Sürekli LP gevşetmesinin tamsayı kısıtı eklendiğinde optimum değer şiddetle değişebilir; integrality gap problemin formülasyon kalitesinin temel göstergesidir. Klasik çözüm algoritması Gomory'nin (1958) kesim düzlemi (cutting plane) yöntemidir: LP gevşetmesini çöz, optimum kesirli ise simpleks tablo bilgisinden tüm tamsayı çözümleri içeren ama mevcut LP optimumunu dışlayan bir kesim üret, ekle, tekrar çöz; sonlu sayıda iterasyonda tamsayı optimum bulunur (teorik). Pratikte Land ve Doig (1960) branch-and-bound, daha sonra branch-and-cut (Padberg ve Rinaldi 1991) çerçevesi daha hızlıdır. Polyhedral teori — Chvátal (1973), Schrijver (1986) — fizibil tamsayı noktalarının dışbükey hull'unu (TSP'nin subtour eliminasyon, blossom eşitsizlikleri gibi) tanımlayan eşitsizliklerle güçlü gevşetme üretir. Pratik uygulama: TSP / araç rotalama (Dantzig, Fulkerson, Johnson 1954), atama, çizelgeleme, ağ akışı, cutting stock (Gilmore ve Gomory 1961), bin packing.
Örnek

Antalya'da 22 araçlık bir kurye filosu 65 müşteriyi günlük ziyaret eden TSP-tipi bir tamsayı programını çözer: 4225 ikili x_ij değişkeni, subtour eliminasyon dahil yaklaşık 8500 kısıt; branch-and-cut iyi bir başlangıç sezgiseliyle 12 dakikada %1.5 gap altında çözümü bulur ve toplam kat edilen mesafe günlük 387 km'den 318 km'ye düşer (yaklaşık %18 tasarruf).

Esc Kapat