Sözlük · approach
Kanban
Bir istasyona ne zaman ve ne kadar parça üretileceğini ya da çekileceğini bildiren, çekme-üretiminin operasyonel sinyalini taşıyan görsel kart veya elektronik etiket sistemi.
Kanban Kart SistemiKanban Card SystemÇekme Sinyal KartıGörsel Üretim Sinyali
Kanban, Japonca 'görsel kart' anlamına gelen ve Ohno (1988) tarafından Toyota Üretim Sistemi (TPS) çerçevesinde formalize edilen bir çekme-üretim mekanizmasıdır. İki temel türü vardır: (1) üretim kanbanı — bir istasyona 'şu parçadan şu kadar üret' sinyalini verir; (2) çekme (transport) kanbanı — bir istasyondan diğerine malzeme taşınması için yetki verir. Sistemin özü: hiçbir istasyon kendi başına üretim yapmaz, sadece sonraki istasyondan gelen kanban sinyali ile üretir. Bu, push-üretiminin tersidir ve WIP'in matematiksel olarak tavanlandırılmasını sağlar — sistemdeki toplam kanban kartı sayısı maksimum WIP'i belirler. Kanban, JIT ve Yalın Üretim'in operasyonel uygulama aracıdır. KOBİ bağlamında kanban fiziksel kartlarla (panolar, çekmece sistemleri) ya da elektronik kanban (e-kanban) ile uygulanır; ikincisi tedarikçi entegrasyonu için tercih edilir. Kanban kart sayısı hesabı: N = (D × LT × (1+α)) / C, burada D ortalama talep oranı, LT yenileme süresi, α emniyet faktörü, C kart başına parça sayısıdır. #044 Aggregate Production Planning'in pull-yorumu, #050 Joint Replenishment Problem'in çoklu-ürün kanban uyarlaması ve #001 job-shop scheduling'in WIP-tavanlı varyantları kanban prensibine dayanır. Referans: Ohno 'Toyota Production System: Beyond Large-Scale Production' (1988); Sugimori et al. (1977); Monden 'Toyota Production System' (1983).
Örnek
Konya'da hidrolik silindir üreten bir KOBİ 12 parça için iki-kart kanban sistemi kurar: her parçaya günlük talep ve 1 günlük tedarik süresi göz önüne alınarak 4-7 kart atanır. Toplam 68 kart sistemde dolaşır; WIP fiziksel olarak 68 × ortalama 25 parça = ~1.700 parçada tavanlanır. Önceki sistemde ortalama 3.200 parça olan WIP %47 düşer, ürün bulunamama olayları ayda 11'den 2'ye iner.