Lead Time

Lead time (temin süresi), bir tedarik siparişinin verildiği andan, malın depoya girip kullanıma açıldığı ana kadar geçen toplam süredir. Pratikte bu süre birden çok bileşene ayrılır: sipariş işleme süresi (siparişin tedarikçiye iletilmesi ve teyit alınması), üretim/hazırlık süresi, taşıma süresi, gümrük ve depo kabul süresi. Lead time iki açıdan kritiktir: (1) ortalaması, klasik (s,S) politikasında (#004) yeniden sipariş noktası ROP = d·L formülüne girer; (2) varyansı, güvenlik stoğu (#011 newsvendor mantığı) hesabında lead-time-talep belirsizliğinin ana kaynağıdır. Stokastik lead-time durumunda safety stock formülü σ² = L·σ_d² + d²·σ_L² (talep ve lead-time varyansının birleşimi) hâlini alır — yani lead-time'ın oynaklığı ortalama talebin karesi ile çarpılarak büyür, bu yüzden uzun ve değişken lead-time'lı tedarikçiler safety stock'u orantısız büyütür. KOBİ bağlamında yurt-içi tedarikçi tipik 3-7 gün, Avrupa kıta tedarikçi 2-3 hafta, uzak doğu tedarikçi konteyner ile 6-10 hafta lead-time'a ulaşır. Lead-time düşürme — örneğin air-freight'a geçiş, ikincil bir yerel tedarikçiyle kısa-tur sözleşmesi veya VMI (vendor-managed inventory) — safety stock'u doğrudan küçültür ve siparişe-üret/siparişe-monte iş modellerinin önünü açar.