Skip to content
Opt Dir

Sözlük · metric

Arızalar Arası Ortalama Süre (MTBF)

Onarılabilir bir ekipmanın iki ardışık arıza arasında ortalama olarak ne kadar süre çalıştığını gösteren güvenilirlik ölçütü; tipik birimi saat veya çevrim sayısı.

MTBFMean Time Between FailuresOrtalama Arıza Arası SüreArızalar Arası Beklenen Süre
Arızalar Arası Ortalama Süre (Mean Time Between Failures, MTBF), onarılabilir bir ekipmanın iki ardışık arıza arasındaki çalışma süresinin ortalamasıdır. Hesaplaması: MTBF = (toplam çalışma süresi) / (arıza sayısı), birimi tipik olarak saat veya çevrim. MTBF, sistem güvenilirliğinin iki ana ölçütünden biridir; diğeri MTTR (ortalama onarım süresi). Birlikte ekipman kullanılabilirliğini belirler: Availability = MTBF / (MTBF + MTTR). Bu denklem OEE'nin Availability bileşeninin temelidir (Nakajima 1988). Onarılamayan ekipmanlar (örneğin tek-kullanımlık elektronik kart) için karşılık MTTF (Mean Time to Failure)'tir. MTBF kavramının istatistiksel arka planı önemlidir: bu sadece bir ortalama değildir — arıza zamanı olasılık dağılımı varsayımı ile yorumlanır. En sık varsayım üstel dağılım (sabit failure rate λ = 1/MTBF), daha gerçekçi varsayım Weibull dağılımı (Weibull 1951) — şekil parametresi β ile aşınma/erken arıza/rastgele arıza dönemlerini farklılaştırır ('küvet eğrisi'). Bu nedenle MTBF = 1.500 saat olan bir pompanın 'tam 1.500. saatte' arızalanacağını söylemek yanlıştır; ortalama anlamda yorumlanır. MTBF, #009 önleyici bakım planlamasının temel girdisidir — önleyici bakım sıklığı MTBF'in tipik olarak %30-50'sinde tutulur. #006 ekipman yenileme problemi, #001 job-shop scheduling ve OEE Availability bileşenine veri sağlar. Referans: Weibull 'A Statistical Distribution Function of Wide Applicability' (1951); Ebeling 'An Introduction to Reliability and Maintainability Engineering' (1997); Birolini 'Reliability Engineering: Theory and Practice' (2007); IEC 60050-191; askeri standart MIL-HDBK-217 (elektronik bileşen MTBF). KOBİ ölçüm pratiği: bakım defteri kayıtlarından yıllık derleme; en az 5-10 arıza olayı sonrası MTBF anlamlıdır.
Örnek

Bursa'da kompresör işleten bir tekstil terbiye KOBİ'si son 18 ayda 6 arıza yaşar; toplam çalışma süresi 9.600 saat. MTBF = 9.600/6 = 1.600 saat. Tedarikçi katalog değeri 2.200 saat olduğundan ekipman beklenenden hızlı yıpranıyor — yağ değişim periyodu 2.000 saatten 1.500 saate çekilir, yatak kontrolü her 800 saatte. 12 ay sonra MTBF 2.100 saate yükselir; MTTR = 6 saat sabit alındığında availability %99,4 → %99,7'ye iner — yıllık 18 saat üretim geri kazanılır.

Esc Kapat