Sözlük · metric
Ortalama Onarım Süresi (MTTR)
Bir ekipman arızasının tespit edildiği andan onarımın tamamlanıp ekipmanın yeniden çalışır duruma getirildiği ana kadar geçen sürenin ortalaması.
MTTRMean Time to RepairOrtalama Tamir SüresiOnarım Süresi Ortalaması
Ortalama Onarım Süresi (Mean Time to Repair, MTTR), onarılabilir bir ekipman için arızanın yaşandığı andan onarımın bitip ekipmanın yeniden üretim için hazır olduğu ana kadar geçen sürenin tüm arıza olayları üzerinden ortalamasıdır. Hesaplaması basittir: MTTR = (toplam onarım süresi) / (arıza sayısı). Bileşenleri: arıza fark etme (detection time), tanı (diagnosis), yedek parça temini, fiili onarım, test ve tekrar devreye alma. KOBİ pratikte yedek parça stoğu ve operatör becerisi MTTR'nin baskın bileşenleridir; öğleyin arızalanan bir tezgâh için yedek parça akşam Türkiye geneli kargo ile gelmesi MTTR'yi 4 saatten 18 saate çıkarabilir. MTTR, sistem güvenilirliğinin iki ana ölçütünden biridir; diğeri MTBF (arızalar arası ortalama süre). İkisi birlikte ekipman kullanılabilirliğini (availability) belirler: Availability = MTBF / (MTBF + MTTR). Bu denklem OEE'nin Availability bileşeninin temelidir (Nakajima 1988). MTTR'yi düşürmenin yolları: kritik yedek parça stoğu tutmak, arıza sebep ağacı (root cause analysis) ile sık-arızaları kategorize etmek, operatör için Birinci-Seviye Bakım eğitimi (otonom bakım), bakım ekibi vardiyalı çalıştırmak, yedek ekipman / paralel hat tasarımı. #009 önleyici bakım, #006 ekipman yenileme, #028 quality control ve #001 job-shop scheduling problemlerinin temel veri girdisidir. Referans: Ebeling 'An Introduction to Reliability and Maintainability Engineering' (1997); Birolini 'Reliability Engineering: Theory and Practice' (2007); Nakajima 'Introduction to TPM' (1988); IEC 60050-191 standardı.
Örnek
İzmir'de plastik enjeksiyon makineleri işleten 4 makineli bir KOBİ son 12 ayda 27 arıza yaşar; toplam onarım süresi 213 saat. MTTR = 213/27 ≈ 7,9 saat. En sık arıza ısıtıcı rezistans (12 olay, ortalama 9,4 saat), kritik yedek parça stoğa alındığında MTTR 9,4 → 3,1 saate iner. Genel MTTR yaklaşık 4,2 saate düşer (kabaca %47 iyileşme); MTBF = 240 saat sabit varsayımı altında availability %96,8'den %98,3'e çıkar — yıllık 22.000 TL kayıp üretimi geri kazandırır.