Sözlük · business
MOQ
Tedarikçinin tek bir siparişte kabul ettiği en düşük adet ya da değer — alıcının ihtiyacından bağımsız olarak siparişe alt sınır koyan ticari kısıt.
Minimum Order QuantityMinimum Sipariş MiktarıAsgari Sipariş MiktarıMinimum Sevkiyat
MOQ (Minimum Order Quantity), bir tedarikçinin tek bir sipariş için kabul ettiği en küçük miktar ya da parasal değerdir. Tedarikçi bunu üretim parti büyüklüğünü, kurulum maliyetini, kargo bütünlüğünü veya minimum ciroyu güvence altına almak için dayatır. Alıcı tarafında MOQ, klasik EOQ optimum siparişinin altında düşse bile siparişi MOQ'a yuvarlama zorunluluğu yaratır — bu nedenle gerçek operasyonel sipariş miktarı Q = max(Q*, MOQ) olur. KOBİ'lerde MOQ ithalat ürünlerinde özellikle ağır işler: 40-feet konteyner bütünlüğü, FOB minimum 5.000 USD veya 1.000 adet/parti gibi şartlar yaygındır. MOQ kısıtı (#093 EOQ), birden çok ürünün ortak sipariş ekonomisini (#050 Joint Replenishment) ve çok-tedarikçi atama kararını (#015 supplier selection) doğrudan etkiler. İki ana stratejik tepki vardır: (1) MOQ'yu kabul edip fazla envanteri taşıma maliyetine katlanmak — küçük ve düzenli talep için pahalı, (2) MOQ'yu paylaşmak için aynı tedarikçiden birkaç SKU'yu tek seferde toplulaştırmak — joint replenishment çerçevesinde tasarruf yaratır. Bazı tedarikçiler MOQ-altı siparişleri ek 'küçük sipariş ücreti' ile kabul eder; bu durumda toplam maliyet karşılaştırması (envanter taşıma vs ek ücret) yapılmalıdır. Pazarlık edilebilir bir parametredir: yıllık taahhüt hacmi büyüdükçe MOQ aşağı çekilebilir.
Örnek
Bir kırtasiye toptancısı uzak doğudan kalem ithal ediyor; klasik EOQ Q* = 1.200 düzine, ama tedarikçi MOQ'su 2.500 düzine. Operasyonel sipariş 2.500 düzineye yükselir; bu da 8 aylık talebi karşılar, yıllık taşıma maliyeti yaklaşık %35 artar. KOBİ, aynı tedarikçiden 4 SKU'yu birleştirip ortak konteyner siparişine geçince MOQ baskısı SKU-başına paylaşılır ve toplam maliyet %18 düşer.