Sözlük · metric
Geri Ödeme Süresi
Bir yatırım projesinin başlangıçta yapılan harcamayı, ürettiği nakit akışlarıyla geri kazanması için gereken süreyi yıl cinsinden ölçen ve KOBİ'lerde hızlı karar almak için kullanılan finansal metriktir.
Payback PeriodPPYatirim Geri Donus SuresiIskonto Edilmis Geri Odeme SuresiDiscounted Payback Period
Geri Ödeme Süresi (Payback Period, PP), bir yatırım projesinde ilk yatırım tutarının proje nakit akışlarıyla geri kazanılması için geçen süredir. Basit (undiscounted) versiyonda formül PP = I_0 / yıllık net nakit akışı; yıllık akışlar değişkense kümülatif nakit akışının ilk yatırımı aştığı yıl bulunur. İskonto edilmiş geri ödeme süresinde (Discounted Payback Period) her dönemin nakit akışı önce iskonto oranıyla bugüne indirgenir, ardından aynı kümülatif yöntem uygulanır. Karar kuralı genelde 'şirketin belirlediği maksimum kabul edilebilir geri ödeme süresinin altında ise proje kabul edilir' biçimindedir. Metriğin gücü basitlik ve likidite-vurgusudur — KOBİ finans yöneticisi tek bakışta projenin riske ne kadar süre maruz kalacağını görür. Eleştirilen iki yönü: (1) geri ödeme sonrası nakit akışlarını dikkate almaz, dolayısıyla uzun-vadede yüksek getirili projeleri elemeyebilir; (2) basit versiyon paranın zaman değerini yoksayar. Bu nedenle NPV ve IRR ile birlikte tamamlayıcı metrik olarak kullanılır; tek başına yatırım seçim kriteri olmamalıdır. Tarihsel olarak Lefley (1996) ve Brealey, Myers, Allen (Principles of Corporate Finance) eleştirilerini sistematik biçimde sunar. Yöneylem araştırması açısından #070 sırt çantası tabanlı çoklu proje seçimi bağlamında kısıt olarak girer — 'her seçilen projenin geri ödeme süresi T_max'i aşmamalı' tarzında bir tam sayılı kısıt formuyla.
Örnek
Bursa'da otomotiv yan sanayi bir KOBİ 800K TRY ilk yatırımla bir yeni CNC tezgâhı satın almayı düşünür; tezgâh yıllık 280K TRY net nakit akışı üretecektir. Basit geri ödeme süresi 800K / 280K = 2.86 yıl çıkar. Şirket politikası kabul eşiği 3 yıl olduğundan proje kabul edilir; finans müdürü ayrıca %18 iskontoyla discounted PP'yi 3.4 yıl olarak hesaplar ve NPV'nin pozitif olduğunu (+220K TRY) doğrular.