Sözlük · approach
Portföy Optimizasyonu
Birden fazla yatırım seçeneği arasında sermayeyi risk-getiri trade-off'una göre dağıtma problemi.
Portfolio OptimizationPortfolio SelectionYatırım Portföy Seçimi
Portföy optimizasyonu, finans matematiği ve operasyon araştırmasının kesişiminde temel bir problemdir. Verilen aday varlık kümesinden (hisse, tahvil, döviz, emtia, vd.), beklenen getirileri, varyans-kovaryans matrisi ve risk-getiri kısıtları altında ağırlıkları belirleme amacı taşır. Klasik formülasyonu Markowitz (1952) tarafından quadratic programming olarak kuruldu — beklenen getiriyi maksimize ederken varyansı minimize eden weight vektörü bulunur. Çıktı tek-noktalı (tangent portfolio, max Sharpe) veya curve (efficient frontier) olarak verilir. Modern uzantılar: Black-Litterman (Bayesian uzantı, uzman görüşü), Risk Parity (eşit risk katkısı), Robust Optimization (parametre belirsizliği), CVaR optimization (tail risk odaklı), Mean-Semivariance (downside risk odaklı). 2024'te halen tüm robo-advisor ve kurumsal yatırım yazılımlarının çekirdek modülüdür.
Örnek
Bir KOBİ 5 varlık sınıfı (TL mevduat, USD, EUR, BIST endeks, altın) arasında 1M TRY dağıtacak; Markowitz çözümü beklenen getiri %18, yıllık volatilite %12 verir; eşit dağılıma göre Sharpe ratio %35 artırır.