Sözlük · approach
Kuyruk Teorisi
Geliş ve hizmet süreçlerinin rastlantısal olduğu durumlarda bekleme hatlarını matematiksel olarak inceleyen disiplin.
Queueing TheoryBekleme Hattı TeorisiSıra Teorisi
Kuyruk teorisi, müşterilerin sisteme rastgele zamanlarda geldiği ve servis sürelerinin rastgele dağıldığı durumlarda bekleme süresini, kuyruk uzunluğunu ve sistem kullanımını analiz eder. Temelleri Agner Krarup Erlang tarafından 1909'da Kopenhag Telefon Şirketi'nde santral kapasite hesabı için atıldı. Kendall gösterimiyle modeller A/B/c şeklinde yazılır — A geliş süreci (M = Markov/Poisson, G = genel), B servis süreci, c paralel sunucu sayısı. Klasik örnekler: M/M/1, M/M/c, M/G/1. Little Yasası (L = λW) tüm sabit-rejim kuyruklar için geçerlidir: ortalama sistemdeki müşteri = geliş oranı × ortalama bekleme. Uygulamalar: çağrı merkezleri (Erlang-C/A), hastane acil servis, üretim hatları, lojistik terminalleri, bilgisayar ağ trafiği, bankalardaki gişe sistemleri.
Örnek
150 koltuklu bir çağrı merkezi 09:00-10:00 aralığında 600 çağrı/saat geliş ve 4 dakika AHT ile M/M/c modeline göre %80/20 hedefini tutturmak için 47 temsilciye ihtiyaç duyar — kuyruk teorisi bu sayıyı verir.