Sözlük · approach
Shelf-Space Allocation
Listede olan her ürüne raftan ne kadar yer (kaç facing) ayrılacağını talep ve marja göre belirleyen optimizasyon problemi.
Raf Yeri DağıtımıShelf-Space Allocation ProblemSSAPPlanogram Optimizasyonu
Shelf-space allocation, listede yer alan ürünlerin her birine kaç facing (raf önyüz birimi) verileceğini belirler. Talep raf alanına bağlıdır (space elasticity — alan arttıkça görünürlük artar, satış artar); bu ilişki tipik olarak konkav (azalan getirili) bir fonksiyondur. Klasik formülasyonu Corstjens ve Doyle (1981); modern yaklaşımlar MIP veya bilinear programlama ile cross-elasticity ve substitution etkilerini birlikte modelleyebilir. Çıktı planogram olarak görselleştirilir: hangi raf, hangi yükseklikte, hangi ürün, kaç facing. Eye-level ('göz hizası') ve kategori akışı (decision tree) gibi mağazacılık prensipleri de kısıt olarak girilir. Assortment Planning ile birleşik (Joint Assortment + Shelf-Space) formülasyonlar 2010'lardan sonra yaygınlaştı.
Örnek
Bir süpermarket atıştırmalık kategorisinde 50 SKU için 200 facing dağıtacak; SSAP çözümü en çok satan 10 SKU'ya 80 facing ayırırken, niche markalara kategori canlılığı için 2-3 facing minimum verir.