Skip to content
Opt Dir

Sözlük · method

Tavlama Benzetimi

Sıcaklık parametresi kontrolünde kötüleştirici hamleleri olasılıkla kabul ederek yerel optimumdan kaçabilen, fiziksel tavlama sürecinden esinlenmiş tek-çözüm tabanlı metaheuristik.

Simulated AnnealingSABenzetimli TavlamaMetropolis-Hastings Tabanlı OptimizasyonTemperature-Based Metaheuristic
Tavlama benzetimi, Kirkpatrick Gelatt ve Vecchi (1983) tarafından önerilen ve Cerny (1985) tarafından bağımsız olarak ortaya konan tek-çözüm tabanlı bir metaheuristiktir; metalin yavaş soğutulmasıyla düşük-enerji kristal yapı oluşumunu taklit eder. Algoritma yüksek bir başlangıç sıcaklığı T₀ ile başlar ve komşuluk hamlesini şu kurala göre değerlendirir: Δ = f(yeni) − f(mevcut) ise iyileştirici hamleleri (Δ < 0) her zaman, kötüleştirici hamleleri (Δ > 0) Metropolis kuralı ile P = exp(−Δ / T) olasılığıyla kabul eder. Bu kötüleştirici hamle kabulü algoritmanın yerel optimum havzalarından kaçabilmesini sağlar — temel ayırt edici özellik. Sıcaklık zamanla soğutma çizelgesine göre düşer: geometrik T_k+1 = αT_k (α ∈ [0.85, 0.99]), logaritmik (Geman ve Geman 1984 ile yakınsama garantili ama yavaş), veya uyarlanabilir. Soğuma çizelgesi, başlangıç sıcaklığı (ilk hamlelerde %80 kabul oranı pratik kural), her sıcaklıkta yapılan deneme sayısı ve durdurma kriteri ayarlanması gereken kritik parametrelerdir. Genetik algoritmadan farkı: tek bir aday çözüm ile çalışır, popülasyon yoktur, bellek minimumdur. Uygulamaları: VLSI yerleşim, araç rotalama, çizelgeleme, tesis yerleşim. Kombinatoryal problemlerde tabu arama ile yarışır. Referanslar: Aarts ve Korst (1989), Henderson Jacobson Johnson (2003).
Örnek

Bir lojistik firması Ankara'da 12 dağıtım noktası için tek araçla rota planlıyor. İlk açgözlü çözüm 312 km. Tavlama benzetimi T₀ = 50, α = 0.95, sıcaklık başına 200 deneme, 2-opt komşuluk hamlesi ile 6 dakikada 257 km çözüm üretir (%17 iyileşme). Başlangıçtaki yüksek sıcaklıkta kötüleşen hamleler kabul edildiği için algoritma açgözlü çözümün yerel optimum havzasından kaçabilmiş ve farklı rota topolojisini keşfetmiştir.

Esc Kapat