Kısıtlar Teorisi

Kısıtlar Teorisi (Theory of Constraints, TOC), Eliyahu M. Goldratt tarafından 1984 yılında 'The Goal' kitabında ortaya konan ve bir üretim/hizmet sisteminin toplam çıktısının sistemdeki en yavaş kaynak — yani darboğaz — tarafından sınırlandığını ileri süren operasyon felsefesidir. TOC'un çekirdeği Beş Odaklanma Adımı (Five Focusing Steps) algoritmasıdır: (1) Sistemin kısıtını tanımla (Identify), (2) Kısıtı maksimum verimle çalıştırmak için istismar et (Exploit), (3) Diğer tüm kaynakları kısıtın temposuna bağımlı kıl (Subordinate), (4) Kısıtı yükselt — kapasite ekle ya da iyileştir (Elevate), (5) Atalete izin verme, döngüye geri dön (Repeat). Bir KOBİ üretim/operasyon müdürü TOC'u kullanarak üretim hattındaki gerçek darboğaza yatırım yapar, geri kalan istasyonların gereksiz hızlanmasının yarı-mamul birikiminden başka değer üretmediğini fark eder. TOC, Drum-Buffer-Rope çizelgeleme mantığını ve Throughput Accounting muhasebe modelini doğurmuştur. Yöneylem araştırması açısından #001 job-shop scheduling ve #044 aggregate production planning problemleriyle doğrudan bağlantılıdır; darboğaz kaynak ikili bir LP modelinin gölge fiyatı en yüksek kısıtına karşılık gelir. Referans: Goldratt ve Cox (1984) 'The Goal'.