Çıkış Hızı (Throughput)

Çıkış Hızı (Throughput), bir üretim sisteminin birim zamanda (saat, vardiya, gün) tamamladığı ürün sayısıdır; sistemin gerçek üretim performansını ifade eder. Throughput, kapasiteden farklıdır: kapasite teorik tavan, throughput gerçek çıkıştır. İki temel matematiksel bağ vardır: (1) Little's Yasası: WIP = Throughput × Lead Time (Little 1961) — sabit lead time altında throughput WIP'i belirler; (2) Bottleneck prensibi (Goldratt 1984): throughput = bottleneck istasyonun kapasitesi, yani throughput = 1/max(cycle time). Bu iki yasa birlikte, sistem performansını WIP, cycle time ve bottleneck üçgeninden okumayı mümkün kılar. Theory of Constraints (TOC), Goldratt'ın 'Beş Odaklanma Adımı' çerçevesini sunar: (i) bottleneck'i tespit et, (ii) onu sömür (maksimum kullan), (iii) diğer her şeyi onun ritmine bağla, (iv) bottleneck'i yükselt, (v) yeni bottleneck'e geç. Throughput'u artırma yolları: bottleneck cycle time'ını düşürmek, paralel istasyon eklemek, vardiya artırmak, batch transfer büyüklüğünü düşürmek (transfer batch ≠ process batch ayrımı). KOBİ pratikte throughput günlük üretim raporlarından, MES verisinden veya basit istasyon çıkış sayımından elde edilir. Yıllık throughput × birim katkı marjı, throughput-bazlı muhasebenin (throughput accounting) temelidir. #001 job-shop scheduling, #002 flow-shop scheduling, #043 montaj hattı dengeleme ve #044 Aggregate Production Planning'in çıktı tarafında yer alır. Referans: Goldratt ve Cox 'The Goal' (1984); Goldratt 'The Theory of Constraints' (1990); Hopp ve Spearman 'Factory Physics' (1996); Little (1961).