Sözlük · metric
TCO — Toplam Sahip Olma Maliyeti
Bir varlığın satın alma fiyatı dışında işletme, bakım, enerji, eğitim, parça ve elden çıkarma dahil tüm yaşam döngüsü maliyetlerini tek bir karşılaştırılabilir tutara indirgeyen değerlendirme yaklaşımıdır.
TCOTotal Cost of OwnershipYasam Dongusu MaliyetiTum Maliyetler DahilSahiplenme Toplam Maliyeti
Toplam Sahip Olma Maliyeti (Total Cost of Ownership, TCO), bir varlığın yalnızca satın alma fiyatını değil tüm yaşam döngüsü boyunca yaratacağı maliyetleri tek bir karşılaştırılabilir tutara indirgeyen finansal değerlendirme yaklaşımıdır. TCO genellikle dört maliyet bloğuna ayrılır: (1) edinme maliyeti — fiyat, nakliye, gümrük, kurulum, eğitim, ilk yedek parça; (2) işletme maliyeti — enerji, sarf malzeme, operatör emeği, finansman; (3) bakım ve onarım maliyeti — planlı bakım, arıza onarımı, yedek parça stoğu, garanti dışı işçilik; (4) elden çıkarma maliyeti — söküm, hurda değeri, çevresel uygunluk. Bir KOBİ satınalma sorumlusu TCO analizini özellikle yatırım malları, ekipman ve enerji tüketen makineler için kullanır; çünkü düşük edinme fiyatlı bir varlık yüksek enerji ve bakım maliyeti yüzünden yaşam döngüsünde toplamda daha pahalıya gelebilir. TCO doğal olarak #094 envanter kararları, #022 AHP tabanlı tedarikçi seçimi ve #093 EOQ aile modellerine girdi verir; çünkü gerçek 'birim maliyet' edinme fiyatı değil, yaşam döngüsü maliyetidir. Hesaplama tipik olarak çok yıllık nakit akışlarının net bugünkü değeri (NPV) olarak yapılır; böylece zaman değeri etkisi hesaplanır. Ellram (1995) endüstriyel TCO'yu metodolojik çerçeve olarak yerleştirmiştir.
Örnek
Konya'da plastik enjeksiyon yapan bir KOBİ iki makine arasında karar verir: Makine A edinme fiyatı 1.8M TRY, yıllık enerji ve bakım 280K TRY; Makine B edinme fiyatı 2.3M TRY, yıllık enerji ve bakım 160K TRY. 10 yıllık TCO analizinde Makine A toplam 4.6M TRY, Makine B toplam 3.9M TRY tutar; KOBİ 500K TRY daha pahalı görünen ama yaşam döngüsünde 700K TRY tasarruf sağlayan Makine B'yi tercih eder.