Sözlük · approach
Transit Network Design
Bir kentsel ağda hangi otobüs (ya da tramvay, metro) hatlarının işletileceğine, her hattın hangi durakları servis edeceğine ve hangi güzergâhı izleyeceğine karar veren OR problemi; toplam işletme bütçesi, talep kapsama ve transfer kalitesi kısıtları altında.
Toplu Taşıma Hat TasarımıTransit Network Design ProblemBus Network DesignOtobüs Ağ TasarımıLine Planning Network
Transit Network Design (toplu taşıma hat tasarımı), bir kentsel ulaşım operatörünün yüzleştiği OR karar problemidir: aday hatlar kümesi içinden hangilerinin işletileceği, her açılan hattın hangi durakları servis edeceği ve hangi güzergâhı izleyeceği; bütçe (toplam araç + saatlik işletme maliyeti), her durağa en az bir hat kapsama, transfer noktası kapsama ve maksimum yolcu yürüme mesafesi kısıtları altında. Stratejik-taktik katmandır: sıklık belirleme (frequency setting) ve zaman çizelgesi (timetabling) üstündedir. Kanonik referans Ceder ve Wilson (1986); ders kitabı Ceder (2007); modern tarama Ibarra-Rojas-Delgado-Giesen-Munoz (2015); sütun üretimi yaklaşımı Borndörfer-Grötschel-Pfetsch (2007). Çözüm: set covering benzeri MIP (her durağa kapsama kısıtı), iki-aşamalı (önce hat → sonra sıklık) ya da birleşik MIP/sütun üretimi. Hedefler: yolcu yolculuk süresi minimum, işletme maliyeti minimum, modal kayma (toplu taşıma payı) maksimum.
Örnek
1.5M nüfuslu büyükşehir 120 otobüs hattı + 250 aday yeni güzergâhla çalışıyor; transit network design MIP çözümü 40 hattı revize edip 8 yeni hat öneriyor, yolcu yolculuk süresini ortalama %15 düşürüyor, işletme maliyetini sabit tutuyor.